Η κλινική ψυχολογία είναι ένας εφαρμοσμένος επιστημονικός κλάδος της ψυχολογίας που ασχολείται με τη μελέτη, την κατανόηση και τη διαχείριση των ψυχικών διαταραχών. Περιλαμβάνει την αξιολόγηση, τη διάγνωση, την πρόληψη και τη θεραπεία, με στόχο τη βελτίωση και την αποκατάσταση της ψυχικής υγείας του ατόμου.
Κεντρικό ρόλο σε αυτή τη διαδικασία έχει η ψυχοθεραπεία, μέσα από την οποία οι κλινικοί ψυχολόγοι υποστηρίζουν τον θεραπευόμενο. Παράλληλα, ασχολούνται και με την έρευνα και τη συνεχή μελέτη του αντικειμένου τους.
Τι είναι ο κλινικός ψυχολόγος και ποιος είναι ο ρόλος του;
Ο κλινικός ψυχολόγος είναι ένας επιστήμονας με σπουδές στην ψυχολογία και εξειδίκευση στην κλινική ψυχολογία. Αν και πρόκειται για έναν κλάδο που σχετίζεται στενά με την ψυχιατρική, ο κλινικός ψυχολόγος δεν έχει τη δυνατότητα συνταγογράφησης φαρμάκων, όπως ο ψυχίατρος.
Ο ρόλος του επικεντρώνεται στην αξιολόγηση και κατανόηση της συμπεριφοράς και της ψυχικής κατάστασης του ατόμου. Μέσα από διαγνωστικές συνεδρίες, προσεγγίζει τις δυσκολίες του θεραπευόμενου με στόχο τη διάγνωση, την ψυχολογική υποστήριξη και τη βελτίωση της ψυχικής του υγείας.
Ποιοι είναι οι τρόποι αξιολόγησης στην κλινική ψυχολογία;
Η αξιολόγηση αποτελεί, όπως είδαμε, έναν από τους βασικότερους ρόλους του κλινικού ψυχολόγου, καθώς μέσα από αυτήν διαμορφώνεται η συνολική εικόνα για την ψυχολογική κατάσταση του θεραπευόμενου και τίθενται οι βάσεις για τη διάγνωση.
Οι βασικοί τρόποι αξιολόγησης περιλαμβάνουν:
- Τεστ προσωπικότητας, μέσω των οποίων, ο κλινικός ψυχολόγος εντοπίζει μοτίβα συμπεριφοράς, σκέψεων και συναισθημάτων του πελάτη. Σε αυτά, ο θεραπευόμενος καλείται να απαντήσει σε διάφορες ερωτήσεις κλειστού τύπου με απαντήσεις, όπως Σωστό/Λάθος και Ναι/Όχι.
- Τεστ νοημοσύνης, με βάση τα αποτελέσματα των οποίων ο κλινικός ψυχολόγος αξιολογεί τις γνωστικές λειτουργίες του πελάτη, καθώς και άλλες λειτουργίες, όπως η μνήμη, οι γενικές γνώσεις και η λογική σκέψη.
- Συμπεριφορική αξιολόγηση με διαγνωστικά εργαλεία, τα οποία έχουν σκοπό να εντοπίσουν και να διαγνώσουν διάφορες διαταραχές. Για το σκοπό αυτό έχουν δημιουργηθεί διαγνωστικά τεστ που χρησιμοποιούνται για σοβαρές διαταραχές όπως η σχιζοφρένεια.
- Διαγνωστικές συνεντεύξεις, όπου ο κλινικός ψυχολόγος συζητά με τον θεραπευόμενο, βοηθώντας τον να εκφράσει σκέψεις και συναισθήματα και να φωτίσει τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει.
Τι είναι η παρέμβαση στην Κλινική Ψυχολογία;;
Η παρέμβαση είναι μία από τις πιο σημαντικές λειτουργίες ενός κλινικού ψυχολόγου στα πλαίσια της ψυχοθεραπευτικής διαδικασίας. Μέσα από την δημιουργία μια σχέσης εμπιστοσύνης μεταξύ θεραπευτή και θεραπευόμενου (είτε πρόκειται για άτομο, είτε για ζευγάρι ή ομάδα ατόμων), ο κλινικός ψυχολόγος ενδυναμώνει τον πελάτη ώστε να πάρει τις κατάλληλες αποφάσεις και να προβεί στις απαραίτητες ενέργειες που θα βελτιώσουν τη ζωή του.
Η συγκεκριμένη λειτουργία βασίζεται σε επιστημονικές μεθόδους και προσαρμόζεται στις ανάγκες κάθε περίπτωσης. Μπορεί λοιπόν να πραγματοποιείται:
- Μέσα στη συνεδρία, μέσω της συζήτησης και της αλληλεπίδρασης
- Εκτός συνεδρίας, μέσα από ασκήσεις ή πρακτικές που εφαρμόζει ο θεραπευόμενος στην καθημερινότητά του
Για παράδειγμα, σε προσεγγίσεις όπως η θεραπεία Gestalt, η παρέμβαση γίνεται κυρίως κατά τη διάρκεια της συνεδρίας, ενώ σε άλλες περιπτώσεις συνεχίζεται και εκτός αυτής.
Ποιες είναι οι διαφορές και οι ομοιότητες μεταξύ κλινικής ψυχολογίας και ψυχοθεραπείας;
Η κλινική ψυχολογία και η ψυχοθεραπεία είναι δύο έννοιες που συχνά συγχέονται, καθώς και οι δύο σχετίζονται με την υποστήριξη της ψυχικής υγείας. Ωστόσο, δεν ταυτίζονται, αφού η καθεμία έχει διαφορετικό ρόλο και σκοπό.
Διαφορές μεταξύ κλινικής ψυχολογίας και ψυχοθεραπείας
- Η κλινική ψυχολογία είναι ένας εφαρμοσμένος κλάδος της ψυχολογίας, με σαφή επιστημονική βάση. Αντίθετα, η ψυχοθεραπεία αναφέρεται κυρίως στη θεραπευτική διαδικασία και όχι σε έναν ξεχωριστό επιστημονικό κλάδο.
- Η κλινική ψυχολογία βασίζεται σε επιμέρους τομείς της ψυχολογίας, όπως η ψυχολογία προσωπικότητας, η γνωστική και η αναπτυξιακή ψυχολογία. Από την άλλη, η ψυχοθεραπεία περιλαμβάνει διαφορετικές προσεγγίσεις, όπως η γνωσιακή-συμπεριφοριστική, η συστημική και η ψυχοδυναμική.
- Στην κλινική ψυχολογία δίνεται έμφαση στη μεθοδολογία της επιστημονικής έρευνας. Η ψυχοθεραπεία, αντίθετα, εστιάζει περισσότερο στην εφαρμογή θεραπευτικών τεχνικών και στη σχέση με τον θεραπευόμενο.
Ομοιότητες μεταξύ κλινικής ψυχολογίας και ψυχοθεραπείας
Εκτός από διαφορές, η κλινική ψυχολογία και η ψυχοθεραπεία έχουν κάποιες βασικές ομοιότητες, όπως το ότι:
- Χρησιμοποιούν τη συζήτηση μεταξύ θεραπευτή και θεραπευόμενου ως μέσο παρέμβασης.
- Καλύπτουν όλο το φάσμα των ψυχικών δυσλειτουργιών.
- Ασχολούνται με το ίδιο αντικείμενο, δηλαδή τις ψυχικές διαταραχές του ατόμου.
Τι επαγγελματική αποκατάσταση προσφέρει η Κλινική Ψυχολογία;
Η Κλινική Ψυχολογία προσφέρει ένα ευρύ φάσμα επαγγελματικών επιλογών, καθώς σχετίζεται άμεσα με την υποστήριξη της ψυχικής υγείας σε διαφορετικά περιβάλλοντα.
Ένας απόφοιτος κλινικής ψυχολογίας μπορεί να εργαστεί:
- Σε δημόσια ή ιδιωτικά νοσοκομεία και κλινικές
- Σε κέντρα ψυχικής υγείας και δομές αποκατάστασης
- Σε συμβουλευτικά κέντρα και οργανισμούς
- Σε σχολεία ή εκπαιδευτικά ιδρύματα
- Σε ΜΚΟ ή δομές κοινωνικής υποστήριξης
- Σε ιδιωτικό γραφείο, παρέχοντας συνεδρίες ψυχοθεραπείας
Παράλληλα, υπάρχει η δυνατότητα εξέλιξης μέσα από εξειδίκευση σε συγκεκριμένους τομείς ή θεραπευτικές προσεγγίσεις, καθώς και η ενασχόληση με την έρευνα ή την εκπαίδευση.
Δεν είναι λοιπόν τυχαίο ότι όλο και περισσότεροι σπουδαστές επιλέγουν να προχωρήσουν σε μεταπτυχιακές σπουδές στον τομέα της Κλινικής Ψυχολογίας, προκειμένου να αποκτήσουν πιο εξειδικευμένες γνώσεις που θα τους βοηθήσουν στην επαγγελματική τους πορεία.
Η Σχολή Ψυχολογίας του Mediterranean College προσφέρει αξιόπιστα μεταπτυχιακά προγράμματα, όπως το MSc Applied Psychology: Clinical Psychology and Counselling και το MSc Integrative Counselling & Psychotherapy, τα οποία εφοδιάζουν τους φοιτητές με γνώσεις και πρακτική εμπειρία για να δημιουργήσουν την καριέρα που ονειρεύονται!
